زمان تقریبی برای مطالعه این مقاله: ۴ دقیقه
از قسمت قبلی مبحثی را آغاز کردیم با عنوان «چهار عاملی که در جهتگیری زندگی افراد بیش از تیپ شخصیتی اهمیت دارند» و گفتیم این عوامل معمولاً توسط کاربران یا توسط مدرسین شخصیتشناسی نادیده گرفته میشوند.
درحالیکه تیپ شخصیتی فقط بخشی از پاسخها را در خود دارد و قرار نیست ما بتوانیم کلید همه مشکلات یا پاسخ همه تحلیلهایمان را به تنهایی و فقط با در نظر گرفتن تیپ شخصیتی پیدا کنیم، اما به نظر میرسد گاهی اوقات، افراد دچار چنین اشتباهی میشوند و سهم و نقش بسیار پررنگی برای «تیپ شخصیتی» قائل میشوند.
در قسمت قبلی که قسمت نخست این مجموعه مقالات بود گفتیم یکی از عواملی که شکلدهندهٔ مسیر زندگی ماست «ارزشها»یی هستند که ما در زندگیمان انتخاب میکنیم. در این قسمت میخواهیم بحث را ادامه دهیم و عوامل دیگری را معرفی کنیم.
۲. بازیابی ذهنی و عاطفی
اول بیایید ببینیم منظور ما از «بازیابی ذهنی و عاطفی» چیست. همه ما کم و بیش در زندگیمان با چالشها، مشکلات و سختیهایی مواجه میشویم. کسی نمیتواند ادعا کند زندگیاش خالی از چالش یا مشکل است.
گاهی اوقات این مشکلات و سختیها کوچک و کماهمیتاند و به زودی بر آنها غلبه میکنیم، اما زمانهایی هم هست که این مشکلات و گرفتاریها از نظر عاطفی وزن سنگینتری دارند و با شدت زیادی ما را درگیر خودشان میکنند.
مثلاً بیماریهای طولانی مدت و سخت، بیکار شدن، جداییهای عاطفی و از دست دادن عزیزان که همه این موارد هزینه عاطفی بالایی دارند.
نوع واکنش ما به بحرانها تعیین کننده است
ماجرا این است که هر کدام از ما به شکلهای متفاوتی به این چالشها (یا مصیبتها) واکنش نشان میدهیم. برخی افراد پس از گذشت مدتی بر خودشان مسلط میشوند و به زندگی عادی بر میگردند اما عدهای دیگر ممکن است تا مدتها گرفتار صدمههای فکری و عاطفی جبرانناپذیر ناشی از این چالشها باشند و نتوانند به زندگیِ عادی که داشتند برگردند.
کسانی که میتوانند بر استرس ناشی از سختیها و مصائب زندگیشان غلبه کنند و پس از مدتی به زندگی عادی برگردند توانایی این را دارند که اصطلاحاً ذهن و عواطفشان را مجدداً بازیابی کنند.
نباید فرض کنیم که این افراد سختیها را کمتر درک میکنند یا مشکلات آنها را کمتر آزار میدهد. آنها هم عواطفشان درگیر مصیبتها و سختیها میشود و در چنین موقعیتهایی هرگز کمتر از سایرین اذیت نمیشوند.
اما آنها این مهارت را دارند که از سختیها «عبور کنند» و چالشها را پشت سر بگذارند و عموماً، قویتر از قبل به روندِ عادی زندگیشان ادامه دهند.
آیا بازیابی ذهنی به تیپ شخصیتی افراد بستگی دارد؟
در این مورد هم بسیاری از افراد بحث تیپ شخصیتی را به میان میآورند. اما مطابق بررسیهای انجام شده روانشناسان معتقدند که «بازگشتن به روندِ عادی زندگی، پس از بحران» یک مهارت است که میتوان آن را آموخت.
این یعنی تیپ شخصیتی من از نظر MBTI هر چه میخواهد باشد، بدون در نظر گرفتن تیپ شخصیتیام، من میتوانم روی پرورش و رشد این مهارت کار کنم و در آن بهتر شوم.
حالا بیایید ببینیم چه عواملی روی «بازیابی ذهنی و عاطفی» تأثیرگذارند. همانطور که احتمالاً حدس میزنید مواردی مثل داشتن روابط اجتماعی معقول، ارتباطات دوستانه و حمایتگرانه، رابطه عاطفی سالم و معنویت همگی به پرورش مهارت «بازیابی ذهنی و عاطفی پس از بحران» کمک میکنند و روی آن تأثیر میگذارند، حال تیپ شخصیتی ما هر چه میخواهد باشد.
مثلاً افرادی که در رابطه عاطفیشان متعهد و ثابت قدم هستند و حمایت و پشتیبانی مناسبی از شریک عاطفیشان دریافت میکنند در مواجهه با بحرانها و سختیهای زندگی بهتر عمل میکنند. علاوه بر این وضعیت سلامتی و عزت نفس این افراد نیز در مقایسه با سایرین بالاتر و بهتر است.
توانایی «بازیابی ذهنی و عاطفی» یک مهارت مهم و تأثیرگذار است. از جمله مزایای این مهارت داشتن ثبات احساسی و رفتاری بیشتر، وضعیت سلامتی بهتر، توانایی نظم دادن و برنامهریزی کردن برای زندگی، بهبود رفتارهای نادرست و درس گرفتن از اتفاقات مختلف است.
افرادی که به خوبی میتوانند از پس بحرانها و گرفتاریهای زندگیشان برآیند و بعد از آن روال عادی زندگی را ادامه دهند علیرغم سختیها و دشواریها، موفقیت شغلی بیشتری را تجربه خواهند کرد.
در قسمتهای بعدی در مورد ویژگیها و عوامل دیگری که لازم است در کنار تیپ شخصیتی به آنها توجه کنیم صحبت خواهیم کرد.

